[[grupa18:index]]
 
Ślad: » index » index » start » index » index
Spis treści

Claviceps – charakterystyka + zastosowanie alkaloidów (Ergotamina, Ergometryna, Kwas D-lizergowy)

Claviceps

I. Charakterystyka:

Domena: jądrowce

Królestwo: grzyby

Typ: workowce

Klasa: workowce właściwe

Podklasa: Sordariomycetidae

Rząd: Hypocreales

Rodzina: Clavicipitaceae

Rodzaj: Claviceps

Claviceps to rodzaj organizmów tlenowych, których formy przetrwalnikowe z zarodnikami można znaleźć w kłosach zbóż, dzikich traw, rzadziej w mące otrzymanej ze zmielonego zboża konsumpcyjnego (w przypadku braku nadzoru roślin uprawnych).

II. Budowa:

1. owocniki – główka i trzonek; formują się one wiosną na ziarnach traw leżących na ziemi, które w poprzednim roku zostały porażone i odpadły z kłosa

2. główka – zaokrąglona lub spłaszczona o barwie pomarańczowożółtej (barwa ochronna); na powierzchni widoczne są czarne plamki (otworki otoczni)

3. trzon – wydłużony, cienki, pogrubiony i powyginany; jego powierzchnia jest gładka, a kolor czerwonobrązowy; podstawa pokryta jest białymi strzępkami grzybni i znajduje się ona na czarnej sklerocie (jej wielkość zależy od gatunku żywiciela)

4. zarodniki – nitkowate o wielu ścianach poprzecznych (pierwotne); (wtórne) eliptyczno – cylindryczne; w workach zarodkowych ułożone są równolegle do siebie; zazwyczaj w jednym worku znajduje się osiem zarodników.

Claviceps to rodzaj trujących grzybów. Obecność sklerotów w zbożu, a następnie w mące powodowała chorobę św. Wita. Toksyna w nich zawarta powoduje przykurcze mięśni, niedokrwistość i martwicę tkanek, w szczególności kończyn.

Do rodzaju Claviceps sp. należą:

  • Claviceps africana
  • Claviceps fusiformis
  • Claviceps gigantea
  • Claviceps grohii
  • Claviceps junci
  • Claviceps microcephala
  • Claviceps nigricans
  • Claviceps panicoidearum
  • Claviceps paspali
  • Claviceps purpurea
  • Claviceps sorghi
  • Claviceps viridis

Grzyby z rodzaju Claviceps są wyspecjalizowanymi pasożytami atakującymi słupki traw, w tym także zbóż. Infekują one zalążnie, a dokładnie komórkę jajową zlokalizowaną w zalążni na takiej samej zasadzie, na jakiej dochodzi do zapłodnienia przez ziarno pyłku. Cały proces kolonizacji zalążni przez Claviceps następuje w czasie 2 do 3 dni. Kwiaty są podatne na infekcje grzybicze wówczas, gdy ich znamiona zyskują zdolność do przyjęcia pyłku, jednakże zapłodniona już zalążnia jest na nie odporna.

Infekcja rozpoczyna się od kontaktu askospory lub konidium ze znamieniem. Rozwijająca się grzybnia rośnie do momentu wejścia do zalążni, a następnie zagnieżdża się w niej zaprzestając dalszego wzrostu. Wówczas grzyb zaczyna formować białawy konidiotwórczy zrąb produkujący dużą liczbę konidiów. Następnie w środka zrębu dochodzi do proliferacji komórek o okrągłym kształcie i pogrubionych ścianach. Powstałe w wyniku tych podziałów komórki akumulują tłuszcze oraz alkaloidy i przybierając postać sporysza (ciemnofioletowa struktura przetrwalnikowa). Pozostałości po stadium konidialnym są wnoszone do szczytowej części sporysza jako tzw. czapka konidialna oraz do części przyosiowej. Następnie sporysze opadają na glebę (zimując w niej) i na wiosnę bądź też na początku deszczowego okresu kiełkują. Rosną do momentu uzyskania zdolności rozmnażania płciowego (obecny jest wówczas na kiełkującym sporyszu trzonek oraz główka grzyba). Wewnątrz główki znajdują się owalne bądź też buławkowate askospory, które są siłą wyrzucane, a następnie roznoszone przez wiatr.

Cykl rozwojowy Claviceps purpurea na Spartina anglica

Najbardziej znanym przedstawicielem powyższego rodzaju jest Claviceps purpurea (buławinka czerwona). Jest ona bardzo groźnym pasożytem zbóż i traw.

Obecnie występowanie sporysza jest dość rzadkie. Wyjątkiem są specjalnie prowadzone uprawy wykorzystywane do jego otrzymywania, a w szczególności alkaloidów w nim zawartych. Stosowane są również specjalne, sztuczne pożywki ułatwiające kontrolę hodowli. Sporysz zawiera głównie alkaloidy indolowe, których zawartość zwykle nie przekracza 0,2%. Obecnie w celu pozyskiwania alkaloidów produkowanych przez grzyby z rodzaju Claviceps stosuje się przede wszystkim procesy fermentacyjne prowadzone przez C.fusiformis, C.paspali lub C.purpurea. Sztuczne pożywk używane w tym celu zawierają w swoim składzie kwasy organiczne cyklu Krebsa i cukry (np. cytrynian + sacharoza) – używa się różnych kombinacji substratów w zależności od docelowego alkaloidu jaki chce się otrzymać. Regulacja produkcji alkaloidów następuje poprzez zmiany stężenia fosforu w pożywce – synteza alkaloidu rozpoczyna się dopiero w momencie zużycia całego fosforu w trofofazie i wejścia kultury w idiofazę. Do przygotowania sztucznych pożywek stosuje się także dodatki tryptofanu (lub jego analogów), które indukują produkcję oraz pełnią funkcję prekursorów alkaloidów.

Wielkość i w pewnym stopniu kształt sporysza zależą od przestrzeni dostępnej na gospodarzu. Na przykład sporysz C. purpurea, powstający na Poa annua, ma około 1-2 mm długości, natomiast te ukształtowane na Secale cereale siegają nawet 50 mm. Pomimo tego, iż sporysze z pszenicy są bardziej zaokrąglone niż te z żyta czy trzciny pospolitej, zawsze nieco wystają poza obręb ziaren, więc ich kształt różni się nieznacznie od kształtu zdrowych nasion. O sporyszu sorga, Claviceps africana, sądzono natomiast, iż przyjmuje on kształt zaokrąglony, średnicę około 3-5 mm oraz pokryty jest charakterystycznymi czerwonawo-brązowymi plamkami. Jednak zmieniono zdanie, gdy odkryto inną populację tego grzyba wyspecjalizowaną do zasiedlania Hyparrhenia spp., u którego sporysz przyjmuje kształt cylindryczny i barwę brązowo-czarną, długość od 2 do 4 mm i grubość ok. 1 mm. W tym przypadku kształt sporysza jest indukowany przez szczelinę na roślinie i nawet zabarwienie jest pośrednio zależne od komórek gospodarza, które dostarczają odpowiednich barwników. Sporysze powstałe na roślinach sorga uprawnego są bardziej zabarwione niż te na żółtych odmianach uprawnych. Te dwa przykłady świadczą o tym, iż cechy morfologiczne nie pozwala na identyfikację gatunku grzyba na różnych gospodarzach.

Sporysz to uśpiona spoczynkowa forma, a proces jego powstawania różni się pomiędzy wszystkimi gatunkami Claviceps. Najprostszym z procesów tworzenia sporysza jest proliferacja grubościennych komórek gromadzących lipidy wokół kory utworzonej z martwych komórek jak np. u C. paspali. U C. sorghicola i C. citrina dojrzewający sporysz pozostaje częsciowo pokryty zarodnikującymi częściami grzybni. U C. gigantea sporysz różnicuje się w zbitą bladą tkankę o kolorze lawendowym, pokrytą cienką zabarwioną skórką.

Na podstawie sposobu powstawania oraz odpornosci na czynniki klimatyczne wyróżniono 3 rodzaje sporyszy:

  • prymitywne, o nieregularnym kształcie (występują u C. diadema i C. flavella, żyjących w warunkach tropikalnych)
  • od kulistych po wydłużone, najczęsciej jasnej barwy, mogace zawierać fragmenty roślinne (produkowane przez C. paspali, C. queenslandica, C. hirtella)
  • wydłużone, przyjmujące kształt od jajowatego po cylindryczny, ciemno zabarwione; na dystalnym końcu znajduje się najczęściej czapeczka (najbardziej znany przedstawiciej charakteryzujący się tego typu sporyszem jest C. purpurea)

Powstawanie sporysza:

  • powstaje w okresie od lipca do września (ziarna zostają zastąpione czarnymi grzybami)
  • najlepszy wzrost po wilgotnej, zimnej wiośnie,
  • powstaje tam, gdzie występuje wzrost gospodarza roślinnego,
  • najczęściej atakowanym ziarnem jest żyto,
  • wysokie stężenie CaCl2 indukuje powstawanie sporysza i zwiększa intensywność produkcji alkaloidów (wydłuża czas trwania fazy produkcyjnej oraz szybkość syntezy alkaloidów),
  • na pożywce pozbawionej źródła azotu obserwuje się stały spadek produktywności grzyba,
  • podczas dostarczania jednakowej, małej dawki fosforanów do pożywki w równych odstępach czasowych, obserwuje się początkowy stały poziom produkcji alkaloidów, który w pewnym momencie drastycznie wzrasta,
  • częste zmiany pożywki wpływają na wydajniejszą produkcję alkaloidów,
  • synteza alkaloidów sporyszowych jest bardzo wrażliwa nawet na małe zmiany warunków hodowli lub na stres mechaniczny.

W sporyszy oprócz alkaloidów znajdują się:

  • aminy (tyramina, histamina, cholina, acetylocholina),
  • ergosterol (0,1%),
  • tłuszcze (do 30%),
  • chityna,
  • kwas lizergowy,
  • barwniki antrachinonowe.

III. Zastosowanie alkaloidów:

1. Ergotamina:

  • budowa zbliżona do budowy amin biogennch (dopamina, serotonina, noradrenalina)
  • możliwość wiązania się z receptorami dla dopaminy, serotoniny i noradrenaliny
  • powoduje skurcz mięśni gładkich macicy i naczyń krwionośnych
  • stosowana w medycynie jako lek hamujący krwawienie z dróg rodnych oraz przeciwmigrenowy
  • podawana doustnie słabo się wchłania i ulega detoksykacji w wątrobie, dlatego podaje się ją pozajelitowo
  • otrzymuje się z niej kwas lizergowy stosowany do produkcji LSD

Wzór chemiczny ergotaminy

2. Ergometryna:

  • inna nazwa – ergobazyna lub ergonowina
  • małocząsteczkowy, rozpuszczalny w wodzie alkaloid
  • stymuluje skurcze macicy
  • słabsze działanie na mięśnie gładkie innych narządów
  • stosowana w położnictwie do wzmożenia skurczów porodowych

Wzór chemiczny ergometryny

3. Kwas D-lizergowy:

  • · amid kwasu D-lizergowego to prekursor do syntezy LSD-25

Wzór chemiczny kwasu D-lizergowego

PROCES SYNTEZY LSD-25

Cały proces przeprowadza się w pomieszczeniu ze zredukowanym oświetleniem, bądź też światłem czerwonym. Mieszaninę 3,15g kwasu D-lizergowego z 7,23g dietyloaminy ogrzewa się do wrzenia pod chłodnicą zwrotną w 150ml chloroformu. Następnie, przez 2min dodaje się 2ml tlenochlorku fosforu w odpowiednim tempie utrzymującym ogrzewanie pod chłodnica zwrotną. Mieszanie kontynuuje się do momentu uzyskania bursztynowej barwy. Po otrzymaniu odpowiedniego zabarwienia mieszaninę przenosi się do temperatury pokojowej i przemywa 200ml 1M zasady amonowej. W celu usunięcia chloroformu stosuje się suszenie mieszaniny z siarczanem magnezu. Następnie uzyskany substrat poddaje się filtracji i zatężaniu w próżni uważając, by temperatura nie przekroczyła 40ºC. Otrzymany produkt rozpuszcza się w niewielkiej ilości metanolu i poddaje działaniu kwasowemu poprzez zastosowanie 20% roztworu kwasu maleinowego rozpuszczonego w metanolu (spontaniczna krystalizacja). Kryształowe igiełki należy przefiltrować, przemyć zimnym metanolem i osuszyć na powietrzu. Oczyszczenie otrzymanego produktu polega na przeprowadzeniu chromatografii kolumnowej (aluminium + elucja: benzen-chloroform 3:1). Chromatografię należy przeprowadzać około 8 do 9 godzin.

Wzór chemiczny LSD

Bibliografia:

Przemysłowe zastosowanie Trichoderma spp.

Trichoderma spp.

I. Klasyfikacja biologiczna:

Królestwo: Fungi

Gromada: Eumycota

Klasa: Deuteromyces

Rodzaj: Trichoderma

II. Charakterystyka:

Rodzaj Trichoderma zawiera w sobie około 35 gatunków grzybów. Trichoderma jest rodzajem głównie bezpłciowo rozmnażających się grzybów, które znajdują się niemal we wszystkich glebach. Ich liczebność waha się od 10 do 1000 jednostek propagacyjnych (czyli żywych zarodników, fragmentów grzybni i innych organów rozmnożeniowych) na 1g gleby. Grzyby te są również zdolne do kolonizowania części zdrewniałych i zielnych roślin. Kolonie Trichodermy zazwyczaj szybko rosną w temperaturze 25-30° C, natomiast przestają rosnąć w około 35° C. Zaprzestanie wzrostu w takiej temperaturze sprawia, że pleśń ta przeważnie nie stanowi zagrożenia dla człowieka. Kolonie są na początku białe i aksamitne, później rozwijają się w żółte lub zielone kępki. Kępki te często porastają jedynie mały obszar płytki lub rosną w koncentrycznych pierścieniowatych strefach.

Żółty barwnik może być wydzielany do agaru. Niektóre gatunki można rozpoznać po charakterystycznym słodkim lub kokosowym zapachu. Strzępki konidialne, czyli konidiofory są wysoce rozgałęzione, przez co ciężko precyzyjnie zmierzyć. Główne gałęzie kondidioforów produkują boczne gałęzie (powstające pod kątem zbliżonym do 90° w stosunku do głównej gałęzi), które mogą być sparowane lub nie. Boczne gałęzie mogą się ze sobą przegrupowywać.

Strzępki konidialne produkują konidia (zazwyczaj zielone, o średnicy 3-5 mm, służące do rozmnażania wegetatywnego odcięte części strzępków), często heterokariotyczne, które niezależnie rozwijają się w grzybnię. Wykazują one wysoki stopień zmienności genetycznej i mogą być wykorzystane do produkcji wielu związków. Są wydajnymi producentami białek zewnątrzkomórkowych i enzymów m. in. degradujących celulozę i chitynę. Różne szczepy produkują ponad 100 różnorodnych metabolitów które posiadają właściwości antybiotykowe. Produkowane są także chlamydosfory- formy przetrwalnikowe, które jednak nie są odrywane, lecz pozostają we wnętrzu strzępków. Są one również jednokomórkowe, jednak 2 lub więcej chlamydosfor może fuzjować ze sobą.

III. Habitat:

Jak już wcześciej wspomniano ich głównym źródłem jest gleba. Najczęściej są one izolowane z gleby leśnej lub z obszarów rolniczych, na wszystkich szerokościach geograficznych. Przy czym gatunki Hypocrea (jedyne posiadające stadium płciowe) są najczęściej znajdowane na korze lub okorowanym drewnie. Wiele gatunków może być również pasożytami innych grzybów. Strzępki tych grzybów oplatają grzybnię innych grzybów i odżywiają się nią, doprowadzając do jej zamierania.

Trichoderma w naturze:

IV. Zastosowanie:

Żywność i tekstylia-enzymy

Pleśnie z rodzaju Trichoderma są bardzo wydajnymi producentami wielu zewnątrzkomórkowych enzymów. Są wykorzystywane do komercyjnej produkcji celulaz i pektynaz oraz innych enzymów degradujących złożone polisacharydy. Ze względu na te cechy są one często wykorzystywane w przemyśle spożywczym i tekstylnym. Na przykład są one używane do „bioprzecierania” materiału dżinsowego, dzięki czemu jest on miękki, wybielony, jakby starty. Enzymy odpowiadające za wybielanie dżinsów są także składnikiem wielu odplamiaczy.Ezymy z Trichodermy są także używane w paszy dla drobiu: zwiększają one strawność hemicelulozy z jęczmienia i innych zbóż. Zestaw enzymów o komercyjnej nazwie Beerzym PENTA jest pozyskiwany z Trichoderma i używany do rozkładu pentozanu i β-glukanu w brzeczce nastawianej do fermentacji, w piwie młodym i lager do poprawy filtracji piwa górnej fermentacji. Główna aktywność preparatu polega na działaniu termostabilnej b-glukanazy (endo-1,3(4)-b-D-glukanaza: EC 3.2.1.6 i endo-1,4-b-glukanaza: EC 3.2.1.4) oraz różnych hemiceluloz (hemicelulaza: endo-1,4-b-D-mannanaza EC.3.2.1.78, endo-1,4-b-D-ksylanaza: EC 3.2.1.8, endo-1,3-b-D-ksylanaza: EC3.2.1.32 i egzo-1,4-β-D-ksylozydaza: EC 3.2.1.37. Enzymy rozkładające celulozę i jako taki jest wykorzystywany do rozkładu papieru gazetowego. Enzymy te nie działają na tusz drukarski i inne domieszki, tak więc pozostają one na dnie zbiornika jako czarny szlam, który może być stamtąd łatwo usunięty. Podobnie enzymy te są wykorzystywane do utylizacji włókienniczych odpadów poliestrowo-celulozowych.

Kontrola chorób roślin

Ze względu na zdolność pleśni z rodzaju Trichoderma do pasożytowania na innych grzybach są one zdolne do powstrzymywania infekcji grzybiczych roślin. Same nie stanowią dla roślin zagrożenia. Jednak naturalne populacje tych grzybów nie są wystarczająco liczne, i wykazują dużą zmienność zdolności do pasożytowania oraz do efektywnego zasiedlania systemu korzeniowego roślin. W celu wydajnego ograniczenia innych gatunków grzybów należy zwiększyć ich liczbę do ok. 100 000 jednostek propagacyjnych na 1 gram gleby. Ponadto od lat 80-tych w Katedrze Ochrony Roślin Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu prowadzone są badania nad wyselekcjonowaniem szczepów zdolnych do intensywnego zasiedlania systemu korzeniowego roślin uprawnych. Selekcja ta dotyczy także odporności Trichodermy na środki ochrony roślin, aby można było je stosować w tym samym czasie. Spośród 500 szczepów wyselekcjonowano Trichoderma viride B35. Szczep ten nie jest modyfikowany genetycznie. Nie ma także zdolności rozwoju w temperaturze powyżej 32° C, dzięki czemu nie stanowi zagrożenia dla ludzi. Może on być stosowany po odkażaniu gleby fungicydami. Jest on również odporny na chlorowodorek propamokarbu, maneb, iprodion i kaptan dzięki czemu może być stosowany w trakcie życia rośliny wraz ze środkami ochrony roślin zawierającymi te substancje aktywne. Wprowadzenie T. viride B35 do gleby we wczesnych stadiach życia rośliny znacznie ogranicza porażenie roślin przez inne grzyby.

Promowanie wzrostu roślin

Jak większość antagonistycznych mikroorganizmów Trichoderma wykazuje zdolność do stymulowania wzrostu roślin (a w szczególności korzeni włośnikowych) w podłożach pozbawionych patogenów. Jest to efektem produkowanych przez te grzyby substancji stymulujących wzrost roślin oraz polepszenie pobierania składników pokarmowych. Jeden ze szczepów Trichoderma powodował wzrost liczby nawet głębokich korzeni, które wrastały nawet do 1m poniżej powierzchni gleby, co powodowało, że zboża i rośliny ozdobne były znacznie bardziej odporne na suszę. Ponadto kolonizacja przez szczep T. harzianum T-22 korzeni kukurydzy powodowała o 40% mniejsze zapotrzebowanie na nawozy azotowe niż kukurydza nie skolonizowana.

Porównanie systemu korzeniowego kukurydzy i soi kolonizowanej przez T.harzianum T-22 (zdjęcia po prawej stronie) i niekolonizowanej (zdjęcia po lewej stronie):

Poprawa przeżywalności papryki u roślin kolonizowanych szczepem T-22 (rys.B) w stosunku do roślin niekolonizowanych, a także znaczne zwiększenie ilości plonów w przypadku szczepów kolonizowanych w stosunku do niekolonizowanych (rys.C):

Źródło transgenów

Pleśnie z rodzaju Trichoderma zawierają dużo genów, których produkty pozwalają im pasożytować i prowadzić do obumierania innych grzybów. Kilka takich genów zostało klonowanych. Są one wykorzystywane do transformacji roślin. Zabieg ten ma powodować naturalną odporność roślin na patogenny grzybicze. Komercyjnie takie geny i rośliny nie są jeszcze dostępne, ale wiele z nich jest badanych.

Transgeniczny tytoń (transformowany genami na endochitynazy z T. harzianum, zakażony Alternaria alternata (listki po prawej stronie) wykazał znacznie większą odporność niż nietransformowany (liście w środku i po prawej stronie):

Transgeniczne ziemniaki (transformowane genami na endochitynazy z T. harzianum, zakażone Rhizoctonia solani (rośliny po lewej stronie) wykazały znacznie większą odporność niż nietransformowane (rośliny po lewej stronie):

Antybiotyki

Rodzaj Trichoderma jest też źródłem antybiotyków. Jednym z nich jest cyklosporyna A wytwarzana przez Trichoderma polysporum. Cyklosporyny są grupą leków immunosupresyjnych. Immunosupresyjne działanie cyklosporyny polega na blokowaniu wczesnej aktywacji limfocytów T oraz hamowaniu syntezy cytokin (w szczególności interleukiny 2) lub aktywacji ich genów na poziomie transkrypcji. Cyklosporyna wiąże się z wewnątrzkomórkowym białkiem wiążącym (cyklofiliną) i tworzy kompleks wiążący się z wewnątrzkomórkową fosfatazą (kalcyneuryna) i hamuje jej aktywność enzymatyczną, konieczną do aktywacji cytoplazmatycznej podjednostki czynnika jądrowego aktywowanych limfocytów T (NFAT). Nieaktywna komórkowa podjednostka NFAT nie może przenikać do jądra komórkowego, co prowadzi do zablokowania dojrzewania NFAT oraz kontrolowanej przez NFAT transkrypcji genów dla Il-2.Cyklosporyna przedłuża przeżywalność alloprzeszczepów skóry, serca, nerki, trzustki, szpiku kostnego, jelita cienkiego oraz płuc. Cyklosporyna hamuje reakcje komórkowe, w tym reakcje immunologiczne w stosunku do alloprzeszczepu, opóźnioną nadwrażliwość skórną, doświadczalne alergiczne zapalenie mózgu i rdzenia, zapalenie stawów wywoływane adjuwantem Freunda, chorobę typu przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD) oraz wytwarzanie przeciwciał zależnych od limfocytów T. Na poziomie komórkowym lek hamuje powstawanie i uwalnianie limfokin, w tym interleukiny-2 (czynnik wzrostu limfocytów T, TCGF). Cyklosporyna blokuje limfocyty spoczynkowe w fazie G0 lub G1 cyklu komórkowego oraz poprzez aktywację limfocytów T hamuje aktywowane antygenem uwalnianie limfokin. Działania cyklosporyny na limfocyty są swoiste i odwracalne. W przeciwieństwie do cytostatyków lek nie wpływa na erytropoezę i czynność fagocytów. Pacjenci leczeni cyklosporyną są mniej podatni na zakażenia niż pacjenci otrzymujący inne środki immunosupresyjne. U ludzi wykonywano zakończone sukcesem przeszczepy narządów miąższowych oraz szpiku kostnego z zastosowaniem cyklosporyny, jako leku zapobiegającego i stosowanego w leczeniu odrzucenia przeszczepu lub choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi. Terapeutyczne działania cyklosporyny udokumentowano również w różnych innych chorobach, o których wiadomo, lub można spodziewać się, że mają podłoże autoimmunologiczne. Wskazania do stosowania cyklosporyny:

1. Przeszczepy

  • Przeszczepy narządów miąższowych (nerki, wątroby, serca, płuc, trzustki lub jednoczesnej transplantacji serca i płuc)
  • Przeszczep szpiku kostnego

2. Inne niż transplantacja

  • Endogenne zapalenie błony naczyniowej oka (zapalenie całej błony naczyniowej, zapalenie błony naczyniowej tylnego odcinka, ciężkie postacie zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie błony naczyniowej oka w przebiegu schorzeń układowych, np. choroby Behcet`a, młodzieńczego reumatoidalnego zapalenia stawów, oftalmopatii współczulnej)
  • Zespół nerczycowy (zespół nerczycowy oporny na steroidy i steroidozależny, wywołany przez submikroskopowe zapalenie kłębuszków nerkowych, ogniskowe segmentalne stwardnienie kłębuszków nerkowych lub błoniaste zapalenie kłębuszków nerkowych u dorosłych i dzieci)
  • Reumatoidalne zapalenie stawów
  • Łuszczyca
  • Atopowe zapalenie skóry

Do najczęstszych działań niepożądanych po podawaniu cyklosporyny należą: nadmierne owłosienie, drżenie, zaburzenie czynności nerek, nadciśnienie (zwłaszcza u pacjentów po przeszczepach serca), zaburzenie czynności wątroby, zmęczenie, przerost dziąseł, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (jadłowstręt, nudności, wymioty, ból brzucha, biegunka) oraz uczucie pieczenia dłoni stóp (występujące zazwyczaj w pierwszym tygodniu leczenia). Obserwowano również występowanie nowotworów i chorób limfoproliferacyjnych (zwłaszcza chłoniaków w 6%), ale częstość ich występowania oraz różnicowanie jest podobne jak w przypadku pacjentów leczonych konwencjonalne. Leczenie cyklosporyną może wiązać się z częstszym występowaniem nowotworów skórnych, w tym raka podstawnokomórkowego, raka płaskokomórkowego, mięsaka Kaposiego, rogowiaka kolczystokomórkowego oraz czerniaka złośliwego. Cyklosporyna stosowana jest zarówno u ludzi jak i u zwierząt.

Mechanizm działanie cyklosporyny A

Biopaliwa

Ostatnio wspomina się także o możliwości zastosowania grzybów z rodzaju Trichoderma do produkcji biopaliw (biopaliw drugiej generacji). Bazą do wytwarzania takich biopaliw są odpady roślinne powstające przy produkcji żywności. Proces ten polega na przekształcaniu przez Trichoderma (głównie T. reesei) celulozy w cukry proste. Cukry proste wytwarzane przez grzyby można łatwo przetwarzać w etanol nadający się do silników spalinowych. Po raz pierwszy pomysł ten przedstawili dwaj indyjscy naukowcy: A. Kumai i T. Panda z Indyjskiego Instytutu Technologii. Prowadzone są także próby genetycznej modyfikacji T. reesei tak aby grzyby te mogły przekształcać na biopaliwo odpady drewniane z tartaków i fabryk metali (Instytut National de la Recherche Agronomique).

Bioremediacja i biodeterioracja

Bioremediacja to proces oczyszczania, rozkładu substancji niebezpiecznych do mniej toksycznych lub nieszkodliwych, w którym wykorzystywane są mikroorganizmy. Mikroorganizmy wykorzystują związki organiczne stanowiące zanieczyszczenie środowiska jako substraty pokarmowe. Pleśnie z rodzaju Trichoderma są zdolne do wykorzystania węglowodorów jako źródła węgla i energii, dzięki czemu znalazły zastosowanie w biodegradacji produktów ropopochodnych w glebach. Wiąże się z tym także możliwość zakażenia przez te grzyby zbiorników z paliwami, co w konsekwencji prowadzi do biodeterioracji czyli procesu rozkładu surowców i materiałów ekonomicznie ważnych dla człowieka. Prowadzono również badania nad obecnością tych grzybów w obiektach budowlanych (na terenie miasta Opole), w których zaobserwowano oznaki biodeterioracji pleśniowej. Jednak zarówno w powietrzu wewnątrz budynków, jak i na porażonych elementach grzyby z rodzaju Trichoderma stanowiły niewielki odsetek w porównaniu z innymi pleśniami (0,04% w powietrzu wewnętrznym i 0,02% na elementach porażonych).

Bibliografia:

 
grupa18/index.txt · ostatnio zmienione: 2009/01/16 09:19 (edycja zewnętrzna)
 
Recent changes RSS feed Creative Commons License Donate Powered by PHP Valid XHTML 1.0 Valid CSS Driven by DokuWiki